Stap voor stap:

Iedereen doet het anders en dit is maar één van de vele manieren om hoofdstelloos te leren rijden, maar het is wel een redelijk veilige methode. We gaan uit van een netjes afgericht en braaf paard. De graad van africhting is op zich niet zo heel belangrijk. We behandelen hier de basis en laten een hogere graad van verzameling voorlopig buiten beschouwing. Leeftijd doet er ook niet zoveel toe, zolang de situatie maar onder controle blijft. Veiligheid voor ruiter en paard moet ten alle tijden voorop blijven staan!
.

Stap 1: De voorbereiding:

Voordat je kunt beginnen met de eerste aanzet tot rijden met een halsriem, moet je paard goed luisteren naar je been- en gewichtshulpen. Het tempo moet onder controle zijn, de houding van hoofd en hals moet redelijk te bewerken zijn, een goed ruggebruik moet altijd je doel blijven en van enige bereidwilligheid moet zeker sprake zijn. De teugelvoering dient los te zijn en volgens het neckreining principe, dwz, de eenzijdige teugelhulp zonder druk tegen de hals, stuurt het paard naar tegenovergestelde richting. Voorbeeld: Buitenteugel tegen de hals stuurt het paard naar binnen. Aangezien je met een halsriem weinig mogelijkheid tot remmen hebt, zal het paard op de zit of stem moeten kunnen vertragen. Heb je nog steeds je teugel nodig om langzamer te gaan of te stoppen, dan is je voorbereiding nog niet klaar.
.

Stap 2: Rijden met dubbele teugel,
met meeste werking op het hoofdstel:

Rij met je hoofdstel zoals je gewend bent. Bitloos zonder fratsen staat het dichtste bij hoofdstelloos. Als je een bit of stang nodig hebt om te kunnen sturen, ben je zeker nog niet klaar om zonder hoofdstel te rijden.
Hang de halsriem om de nek en rij met twee "teugels". Rij je paard los en doe in eerste instantie nog niks met de halsriem, tot je paard lekker loopt en goed luistert. Doe wat bodycontrol oefeningen, tempowisselingen, stops en noodstops.

Stap 3: Rijden met dubbele teugel,
met gelijke werking op hoofdstel en halsriem:

Als jullie beiden zover zijn, pak je de halsriem wat korter, zodat elke aanwijzing die je met je hoofdstelteugel geeft, ook met je halsriem geeft. Vergeet natuurlijk je been- en gewichtshulpen niet, daar draait het tenslotte allemaal om!

Belangrijk is stelling en buiging, want ook zonder hoofdstel moet het paard straks de juiste richting in kijken. Door de teugels en de halsriem met beide handen naar binnen te brengen, komt de buitenteugel tegen de hals (neckreining). Hierdoor verandert het paard van richting. Paarden vallen makkelijk naar binnen, dat wil zeggen dat ze in de binnenbocht gaan hangen. Hierbij zul je met je binnenbeen het paard als het ware moeten opvangen. Met een correcte samenwerking been en teugel kom je met een goede stelling de bocht door. Dit kun je later met dezelfde hulpen doen met de halsriem, als je het paard dit met hoofdstel aangeleerd hebt.
Buiging (het aan de teugel lopen in meer of mindere mate) is wat moeilijker aan te leren, maar door steeds de hulpen (bv een halve ophouding) duidelijk met beide optomingen te herhalen, zal het paard mogelijkerwijze de hulpen meenemen naar het hoofdstelloos rijden.

Stap 4: Rijden met dubbele teugel,
met meeste werking op de halsriem:

Als je merkt dat alles goed gaat, kun je steeds meer gaan rijden op de halsriem, door de teugels van het hoofdstel wat langer te laten.
Het is nu afhankelijk van hoe vaak je moet corrigeren met je hoofdstelteugels. Heb je ze nog regelmatig nodig, dan is de volgende stap nog niet in zicht. Rij dan gewoon een tijd door met deze methode, tot je progressie merkt. Lukt het helemaal niet, dan moet je dit project misschien een poos stilleggen en gewoon verder gaan met rijden zoals je gewend bent. Merk je dat je nog je hoofdstelteugel nodig hebt maar steeds wel minder, dan heb je meer tijd nodig maar loont het wel.
.

Stap 5: Rijden met de halsriem, met een hele losse hoofdstelteugel erbij voor noodgeval:

Eigenlijk hetzelfde als stap 4, maar dan hangt de hoofdstelteugel er helemaal los bij en pak je die er enkel als het paard toch niet zo goed reageert op je halsriem hulpen. In principe rij je dus al met de halsriem, maar omdat je nog niet zeker van bent dat hij onder alle omstandigheden zal luisteren, gebruik je het hoofdstel als back-up.
.

Stap 6: Hoe nu verder…

De hoogte van de halsriem: Zo laag mogelijk is het beste, maar je zult merken dat je weinig invloed kunt uitoefenen, zowel met sturen als met tempo regelen. Je moet deze positie dus zien als een van de einddoelen van het hoofdstelloos rijden. Tot die tijd heb je de volgende mogelijkheden:

De halsriem iets hoger plaatsen geeft je wat meer speling in de mogelijke hulpen. Je kunt iets meer sturen en daardoor duidelijker overkomen.

Of nog hoger....
Je merkt wel dat je het paard meer gaat "storen" in zijn balans en dat je uitgangspositie: laag en onspannen, stilletjes aan verdwijnt. Probeer een aanwijzing te geven en daarna meteen weer los te laten. Dus niet met druk gaan rijden.

En in sommige gevallen kun je de riem heel hoog plaatsen. Bijvoorbeeld als het paard niet goed wil luisteren of als je een hele scherpe bocht moet draaien.

Stap terug:

Als je nu merkt dat je wel een boel kunt met je halsriem maar dat je nog erg veel hulpen moet geven, durf dan ook een stap terug te doen. Ook al kun je alle hulpen geven en luistert het paard er goed op, dan nog kun je merken dat de communicatie niet optimaal is. Voorbeeld: Je moet toch erg veel trekken aan de riem en de ophoudingen erg vaak herhalen (dat overkomt mij erg vaak, en dan rij ik weer een poosje met hoofdstel) of je moet echt sleuren en naast je paard hangen om hem de bocht door te krijgen (dat doet mijn paard gelukkig niet : - )
.

Als je merkt dat je hoofdstelteugels niet meer nodig hebt om je signalen door te geven, kun je het hoofdstel eruit laten. Doe dit in principe nooit buiten de piste. Mocht je dit om wat voor reden dan ook wel willen doen, neem dan altijd een halster met touw mee aan je zadel. Je hebt echt HELEMAAL niks te vertellen als zaken fout gaan. Je paard is een vluchtdier en paniek is niet te controleren. Ook niet met hoofdstel als het fout gaat, maar dan heb je nog wat….

Dan kun je jezelf gaan testen, of je je benen inderdaad wel goed gebruikt (ik betrap me erop dat ik dat regelmatig vergeet en eerst begin te trekken, voor ik de signalen met mijn been geef...) en je evenwicht (soms denk ik: Waarom doet ie het nu niet, maar dan let ik niet op mijn houding, mijn balans stemt dan niet overeen met datgene wat ik vraag...)

Je zult merken dat je paard er enorm plezier in krijgt en lekker in een lage onspannen lijn gaat lopen. Dit is het belangrijkste moment, je paard vind het leuk, jullie creeëren een speciale band

Nabeschouwing:

Mocht het lukken en kun je hier iets mee: Gefeliciteerd!!
Doe mij een lol en doe er leuke dingen mee, maar ga geen andere mensen les geven in deze methode. Je bent hier niet voor verzekerd, je schept verkeerde verwachtingen en het is nog steeds géén erkende manier van rijden.
Wees er zelf ook voorzichtig mee, doe op de openbare weg ALTIJD een halster met touw aan, want ook als is een ongeval niet jouw schuld, JIJ krijgt geen enkele verzekering zo gek dat ze iets gaan uitkeren. Niemand zal je ooit serieus nemen omdat het nu eenmaal niet gebruikelijk is om paard te rijden zonder hulpmiddelen.
Wees ook voorzichtig met shows en demo’s, want er is al eens een paard met halsriem in het publiek gesprongen (tijdens een demo van Equihof, en die zijn zeer ervaren hierin) met alle gevolgen van dien.